Απώλεια για την οικογένεια Σαμαρά: Τι είναι το επιληπτικό επεισόδιο, οι πιθανές αιτίες, η διάγνωση και οι επιλογές θεραπείας

Βαρύ πένθος βιώνουν ο πρώην Πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς και η σύζυγός του, Γεωργία Κρητικού, καθώς η 34χρονη κόρη τους, Λένα Σαμαρά, έφυγε από τη ζωή έπειτα από επιληπτικό επεισόδιο που οδήγησε σε καρδιακή ανακοπή.

Τι ορίζουμε ως επιληπτικό επεισόδιο

Ένα επιληπτικό επεισόδιο είναι το αποτέλεσμα ξαφνικής και μη φυσιολογικής αύξησης της ηλεκτρικής δραστηριότητας στον εγκέφαλο. Η διαταραχή αυτή μπορεί να επηρεάσει προσωρινά τη συμπεριφορά, την κίνηση ή τη συνείδηση του ατόμου, εκδηλώνοντας συμπτώματα όπως σπασμούς, απώλεια επαφής με το περιβάλλον ή άλλα νευρολογικά σημεία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η εμφάνιση ενός και μόνο επεισοδίου δεν σημαίνει απαραίτητα διάγνωση επιληψίας. Η επιληψία προσδιορίζεται από επαναλαμβανόμενες, απρόκλητες κρίσεις (τουλάχιστον δύο με διαφορά άνω των 24 ωρών) ή από ένα επεισόδιο με αυξημένο κίνδυνο υποτροπής. Συνήθως, η διάρκεια μιας κρίσης κυμαίνεται από λίγα δευτερόλεπτα μέχρι δύο λεπτά.

Πιθανοί παράγοντες που προκαλούν την κρίση

Οι αιτίες ποικίλλουν και μπορεί να περιλαμβάνουν κληρονομική προδιάθεση, ανωμαλίες στην ανάπτυξη ή τη δομή του εγκεφάλου, λοιμώξεις όπως η μηνιγγίτιδα, μεταβολικές διαταραχές (υπογλυκαιμία, χαμηλά επίπεδα νατρίου), κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, όγκους, εγκεφαλικά επεισόδια, υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών, παρενέργειες φαρμάκων, αλλά και υψηλό πυρετό. Σε 30–50% των περιστατικών, δεν εντοπίζεται σαφής αιτία, οπότε μιλάμε για ιδιοπαθή ή κρυπτογενή επιληψία.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται σε λεπτομερή καταγραφή του ιατρικού ιστορικού και περιγραφή του επεισοδίου από τον ασθενή ή μάρτυρες. Συμπληρώνεται με νευρολογική εξέταση, αιματολογικές και βιοχημικές εξετάσεις για τον αποκλεισμό μεταβολικών ή λοιμωδών αιτιών, καθώς και απεικονιστικές εξετάσεις — κυρίως μαγνητική τομογραφία — για τυχόν ανίχνευση βλαβών.
Σημαντικό ρόλο παίζει το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (ΗΕΓ), που καταγράφει την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου. Σε πιο σύνθετες περιπτώσεις, μπορεί να γίνει καταγραφή με video-EEG ή χρήση φορητών συσκευών για μεγαλύτερο διάστημα.

Θεραπευτικές προσεγγίσεις

Η αρχική αντιμετώπιση γίνεται συνήθως με αντιεπιληπτικά φάρμακα, με στόχο τη μείωση ή την πλήρη αποτροπή των κρίσεων. Η επιλογή φαρμάκου και δόσης εξαρτάται από τον τύπο της κρίσης και την ισορροπία αποτελεσματικότητας-παρενεργειών.
Όταν η φαρμακευτική αγωγή δεν φέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα, μπορούν να εξεταστούν εναλλακτικές λύσεις όπως χειρουργική αφαίρεση της υπεύθυνης εγκεφαλικής περιοχής, διέγερση του πνευμονογαστρικού νεύρου ή βαθιά εγκεφαλική διέγερση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, κυρίως σε παιδιά, εφαρμόζεται κετογονική δίαιτα πλούσια σε λιπαρά και χαμηλή σε υδατάνθρακες, που μπορεί να περιορίσει τις κρίσεις. Επίσης, προτείνεται υγιεινός τρόπος ζωής με επαρκή ύπνο, ισορροπημένη διατροφή, αποφυγή αλκοόλ και μείωση του στρες.