Balance today

Ρομποτική Ουρολογία

By Alessandra Bratti
Listen to this article

Ρομποτική Ουρολογία

Ρομποτικά υποβοηθούμενη χειρουργική

«Ακρίβεια χειρισμών σε
στενούς ανατομικούς χώρους»

Δρ. Νικόλαος Μπράττης
Χειρουργός Ουρολόγος - Ανδρολόγος

Η Ουρολογία ως επιστήμη πρωτοπορεί σταθερά στην χειρουργική τεχνολογία. Οι ουρολόγοι, ως χειρουργοί, χρησιμοποιούμε εκτενώς τη χρήση εύκαμπτων ενδοσκοπίων, τα lasers, τη διουρηθρική χειρουργική αλλά και τη λαπαροσκοπική χειρουργική. Η ρομποτική τεχνολογία στις ουρολογικές επεμβάσεις αποτελεί ένα ακόμα πρωτοποριακό εργαλείο ίσως το πλέον σημαντικό στην χειρουργική φαρέτρα των ουρολόγων.
Συγκεκριμένα η Ρομποτικά Υποβοηθούμενη Χειρουργική αφορά στη λαπαροσκοπική χειρουργική, με επαυξημένες δυνατότητες με την υποβοήθηση ρομποτικής τεχνολογίας τελευταίας αιχμής.

Ρομποτικό Σύστημα DaVinci Xi

Το σύστημα DaVinci χρησιμοποιείται για τη ρομποτική υποβοήθηση λαπαροσκοπικών επεμβάσεων από το 1997 έως και σήμερα. Οι τεχνολογικές δυνατότητες του ρομποτικού συστήματος παρουσιάζουν τα εξής πλεονεκτήματα: καλύτερη τρισδιάστατη (3D) προβολή του χειρουργικού πεδίου, αυξημένη μεγέθυνση 10-15 φορές, εξάλειψη του φυσικού τρόμου των χεριών, δυνατότητα εκτέλεσης πολύπλοκων και σύνθετων κινήσεων οι οποίες είναι δύσκολο να γίνουν λαπαροσκοπικά, μειωμένη καμπύλη εκμάθησης, καλύτερη εργονομία και λιγότερη κόπωση του χειρουργού.

Πλεονεκτήματα

΄Ενα από τα κύρια πλεονεκτήματα της ρομποτικής είναι η  ακριβής δυνατότητα του χειρουργού να έχει τρισδιάστατη εικόνα του χειρουργικού πεδίου και επιτυγχάνεται με ειδική κάμερα και με επεξεργασία της λαμβανόμενης εικόνας στον ηλεκτρονικό υπολογιστή του συστήματος, πριν αυτή αποδοθεί στους φακούς της κονσόλας και στο χειρουργό.

Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά:

 Εγχείρηση ελάχιστης επεμβατικότητας

  • μικρότερο τραύμα
  • μικρότερη τομή
  • λιγότερος πόνος
  • ελάχιστη απώλεια αίματος
  • ταχύτερη ανάρρωση
  • λιγότερες επιπλοκές από το τραύμα
  • Δυνατότητα εκτέλεσης με μεγάλη ακρίβεια πολύπλοκων επεμβάσεων
  • παρασκευής
  • διατομής
  • συρραφής δομών
  • ιστών και οργάνων

Σημείωση: Δύναται να εκτελεστούν με ακρίβεια επεμβάσεις σε χειρουργικά δύσκολα προσβάσιμες περιοχές του σώματος, όπως η μικρή πύελος.

Εφαρμογές της ρομποτικής χειρουργικής στην ουρολογία

Οι εφαρμογές της ρομποτικής χειρουργικής στο ουροποιογεννητικό σύστημα είναι πολλές:

Νεοπλασματικές παθήσεις

καρκίνος του προστάτη (ριζική προστατεκτομή),  της ουροδόχου κύστεως (ριζική κυστεκτομή), του νεφρού (ριζική ή μερική νεφρεκτομή), της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρος (νεφροουρητηρεκτομή)

Μη νεοπλασματικές – καλοήθεις παθήσεις οργάνων

του  νεφρού (στένωση συμβολής πυελοπλαστική – αφαίρεση ουρόλιθου λιθοτομή, ρικνός ή μη λειτουργικός νεφρός – απλή νεφρεκτομή), αδενώματος επινεφριδίου (επινεφριδεκτομή), στενώματος ουρητήρος (μετεμφύτευση ουρητήρος – παλινδρόμηση), κιρσοκήλη, καλοήθης υπερτροφία προστάτη, γυναικεία ακράτεια ούρων (κολποανάρτηση), πρόπτωση πυελικών οργάνων (ιεροκολποπηξία).

Ρομποτική ριζική προστατεκτομή (ΡΡΠ)

Η ριζική προστατεκτομή (ΡΠ) περιλαμβάνει την αφαίρεση ολόκληρου του προστάτη, μεταξύ της ουρήθρας και της ουροδόχου κύστεως μαζί με τις σπερματοδόχους κύστεις. Ανάλογα με το στάδιο της νόσου πραγματοποιείται  και λεμφαδενικός καθαρισμός.

Οπισθοηβική ριζική προστατεκτομή (ΑΡΠ)

Η ανοικτή οπισθοηβική ριζική προστατεκτομή (ΑΡΠ) αποτελεί τη μέθοδο εκλογής για τη χειρουργική αντιμετώπιση του τοπικά εντοπισμένου προστατικού καρκίνου (στάδιο cT1-cT2) και υπό προϋποθέσεις στον τοπικά προχωρημένο προστατικό καρκίνο (στάδιο cT3). Παρόλα αυτά εξακολουθεί να συνοδεύεται από σημαντική περιεγχειρητική νοσηρότητα (απώλεια αίματος, χρόνος νοσηλείας), βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιπλοκές (στυτική δυσλειτουργία, ακράτεια ούρων).

Citations: Τα σημαντικά πλεονεκτήματα της ρομποτικής προστατεκτομής, υφίστανται και σε παραλλαγές ή και διαφορετικές τεχνικές.   Η επέμβαση δύναται να πραγματοποιηθεί με διαπεριτοναϊκή προσπέλαση ή εξωπεριτοναϊκή. Η διατήρηση των αγγειονευρωδών δεματίων της στύσης με τεχνική χωρίς τη χρήση διαθερμίας athermal technique, η διατομή του κυστικού αυχένα και η διατήρηση του σφιγκτήρα της ουρήθρας που παίζει ρόλο στην εγκράτεια των ούρων. Τα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα ογκολογικά αποτελέσματα της ΡΡΠ είναι εξίσου καλά σε σχέση με την ανοικτή ΡΠ.

Guidance to keep in mind: Ο καρκίνος του προστάτη έχει αναγνωριστεί ως ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αφορούν την υγεία του ανδρικού πληθυσμού. Αποτελεί τη δεύτερη σε συχνότητα αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες.

Ρομποτική ριζική κυστεκτομή ΡΡΚ

Η Ανοικτή Ριζική Κυστεκτομή (ΑΡΚ) αποτελεί τη θεραπεία εκλογής του μυοδιηθητικού καρκινώματος από μεταβατικό επιθήλιο της ουροδόχου κύστης σταδίου T2 T3. Η επέμβαση τεχνικά  είναι εξαιρετικά απαιτητική, περιλαμβάνει εκτεταμένο  πυελικό λεμφαδενικό καθαρισμό και εκτροπή ούρων ή ορθότοπη αντικατάσταση με νεοκύστη από τμήμα εντέρου. Συνοδεύεται συχνά από σημαντική απώλεια αίματος διεγχειρητικά, παρατεταμένη νοσηλεία (15-20 ημέρες), ενώ σε σύγχρονες σειρές η θνητότητα δεν ξεπερνά το 1%.

Σημείωση:Η ρομποτική ριζική κυστεκτομή (ΡΡΚ) συνδυάζει τα προτερήματα της τεχνικής ελάχιστης επεμβατικότητας, με μικρότερη απώλεια αίματος, λιγότερες μεταγγίσεις, μικρότερο τραύμα, μικρότερο χρόνο νοσηλείας, ταχύτερη ανάρρωση. Τα ογκολογικά αποτελέσματα είναι εφάμιλλα της ανοικτής χειρουργικής.

Ρομποτική νεφρεκτομή ΡΝ – Νεφροουρητηρεκτομή ΡΝΟ

Η συμβατική λαπαροσκοπική χειρουργική έχει εφαρμοστεί με μεγάλη επιτυχία, εδώ και αρκετά χρόνια, στις καλοήθεις και κακοήθεις χειρουργικές παθήσεις του νεφρού.

Τα πλεονεκτήματα της ρομποτικής νεφρεκτομής (ΡΝ) σε σχέση με τη λαπαροσκοπική είναι η μείωση του χρόνου της επέμβασης, η μεγαλύτερη ακρίβεια και σταθερότητα στην απολίνωση των αγγείων της πύλης και η καλύτερη εργονομία.

Πλεονεκτήματα της Ρομποτικής Νεφρεκτομής σε σχέση με την Ανοικτή Νεφρεκτομή:

  • μικρότερη απώλεια αίματος διεγχειρητικά
  • μικρότερο τραύμα
  • λιγότερος μετεγχειρητικός πόνος
  • μικρότερος χρόνος νοσηλείας
  • ταχύτερη ανάρρωση

Σημείωση: Η Ανοικτή Νεφροουρητηρεκτομή είναι η μέθοδος εκλογής για την αντιμετώπιση του ουροθηλιακού καρκινώματος της αποχετευτικής μοίρας του ανώτερου ουροποιητικού.

Η ρομποτική νεφροουρητηρεκτομή (ΡΝΟ) αποτελεί ασφαλή μέθοδο με όλα τα πλεονεκτήματα της τεχνικής ελάχιστης επεμβατικότητας. Η ρομποτική υποβοήθηση δίνει πλεονέκτημα στη διαχείριση (εκτομή) του cuff της κύστεως πλησίον της κυστεουρητηρικής συμβολής, λόγω της ευκολότερης παρασκευής ιστών και τοποθέτησης ραφών.

Ρομποτική μερική νεφρεκτομή ΡΜΝ

Η Ανοικτή Μερική Νεφρεκτομή (ΑΜΝ) αποτελούσε την επέμβαση εκλογής για τους μικρούς όγκους του νεφρού. Η Λαπαροσκοπική Μερική Νεφρεκτομή τεχνικά είναι από τις δυσκολότερες επεμβάσεις. Η ρομποτική μερική νεφρεκτομή (ΡΜΝ), λόγω της καλύτερης εργονομίας, 3D εικόνας και υψηλής τεχνολογίας εργαλεία, έρχεται να γεφυρώσει αυτό το χάσμα με ασφάλεια. Τα πλεονεκτήματά της σε σχέση με την ΑΜΝ είναι αυτά της τεχνικής ελάχιστης επεμβατικότητας (μικρότερη απώλεια αίματος διεγχειρητικά, μικρότερο τραύμα, λιγότερος μετεγχειρητικός πόνος, μικρότερος χρόνος νοσηλείας, ταχύτερη ανάρρωση).

Ρομποτική Πυελοπλαστική (ΡΠΥ), μετεμφύτευση ουρητήρος και επινεφριδεκτομή (ΡΕ)

Η ρομποτική πυελοπλαστική, η ρομποτική μετεμφύτευση ουρητήρος, όπως και η ρομποτική επινεφριδεκτομή είναι οι χαρακτηριστικές επεμβάσεις στην ουρολογία, όπου η ρομποτική προσπέλαση έχει σαφή πλεονεκτήματα σε σχέση με την ανοικτή. Και στις τρεις περιπτώσεις η επέμβαση δύναται να γίνει με ασφάλεια χωρίς το τραύμα της ανοικτής προσπέλασης και με αποτελέσματα συγκρίσιμα των ανοικτών τεχνικών.

Guidance to keep in mind :Μεγάλο πλεονέκτημα αποτελεί η κατά πολύ μικρότερη νοσηρότητα.

Η πυελοπλαστική, με τη βοήθεια της ρομποτικής υποβοήθησης, εύκολα μπορεί να συνδυασθεί με αφαίρεση λίθων νεφρικής πυέλου (πυελολιθοτομή), χωρίς την ανάγκη ευμεγέθων τομών. Το ίδιο ισχύει και στις μετεμφυτεύσεις ουρητήρος, όπου τα στενώματα ουρητήρων των ενηλίκων οφείλονται συχνά σε ιατρογενείς ή μαιευτικές κακώσεις, η αποκατάσταση γίνεται χωρίς προβλήματα με αντιπαλινδρομικές ή μη τεχνικές.

Ρομποτική κολποανάρτηση – ρομποτική ιεροκολποπηξία

Η γυναικεία ακράτεια από προσπάθεια αντιμετωπιζόταν με την ανοικτή κολποανάρτηση κατά Burch, η οποία ήταν η επέμβαση αναφοράς, με πολύ καλά μακροχρόνια αποτελέσματα. Τα τελευταία 10 χρόνια έχει επικρατήσει η χρήση διακολπικών ταινιών (transvaginal tapes) με μεγάλο πλεονέκτημα την πολύ μικρότερη νοσηρότητα, τον ελάχιστο χρόνο νοσηλείας, με συγκρίσιμα με την Burch μεσοπρόθεσμα αποτελέσματα.

Σημείωση: Η ρομποτική κολποανάρτηση κατά Burch προτιμάται ιδιαίτερα επί αποτυχίας των διακολπικών ταινιών. Η τεχνική είναι απλή με καλά αποτελέσματα, χωρίς την ανάγκη μεγάλης τομής και χειρουργικού τραύματος.

Η πρόπτωση πυελικών οργάνων αντιμετωπίζεται επιτυχώς με την ενώ με τη χρήση πλεγμάτων που τοποθετούνται διακολπικά παρατηρούνται πολύ καλά αποτελέσματα. Τα μακροχρόνια αποτελέσματα της ανοικτής ιεροκολποπηξίας διαφαίνονται καλύτερα από αυτά της διακολπικής αποκατάστασης. Η ρομποτική ιεροκολποπηξία με χρήση πλέγματος έρχεται να αντικαταστήσει την ανοικτή μέθοδο, με αρκούντως ικανοποιητικά αποτελέσματα και με ελάχιστο τραύμα.

Ρομποτική απολίνωση έσω σπερματικής (κιρσοκήλη)

Η τρισδιάστατη όραση, η μεγέθυνση και ο καλύτερος έλεγχος που προσφέρει το ρομποτικό σύστημα, έχουν οδηγήσει στην ολοένα και συχνότερη χρήση του σε επεμβάσεις μικροχειρουργικής, σε περιπτώσεις ανδρικής υπογονιμότητας και χρόνιου ορχικού άλγους.

Επεμβάσεις όπως η απολίνωση της έσω σπερματικής φλέβας για τη θεραπεία κιρσοκήλης με διατήρηση του λεμφαγγειακού πλέγματος μπορεί να πραγματοποιηθεί με πολύ καλά αποτελέσματα.

Ρομποτική απλή προστατεκτομή

Η ρομποτική απλή προστατεκτομή (αδενωματεκτομή)  σε πολύ μεγάλα προστατικά αδενώματα, δύναται να συνδυαστεί με αφαίρεση εκκολπώματος ή και λίθων ουροδόχου κύστης.