Balance today

Υπογονιμότητα: Η ψυχολογική πλευρά μιας μεγάλης πρόκλησης για το ζευγάρι

By Alessandra Bratti
Listen to this article

Η υπογονιμότητα, που ορίζεται ως η αδυναμία σύλληψης μετά από έναν χρόνο ερωτικών επαφών, είναι μια κοινή κατάσταση για περίπου το 15-20% του γενικού πληθυσμού. Εκτιμάται ότι 1 στα 6 ζευγάρια θα καταφύγει κάποια στιγμή σε ειδικό αναπαραγωγής για να διαχειριστεί το θέμα, το οποίο έχει μία πολύ ευρύτερη και βαθύτερη επίδραση στην καθημερινότητα, πέρα από τις καθαρά οργανικές συνέπειες.

Η ψυχολογική πρόκληση

Πολλά ζευγάρια αναρωτιούνται «γιατί σε μας», θεωρούν ότι κάνουν κάτι λάθος και ταυτόχρονα έχουν να αντιμετωπίσουν τη σχετική με το θέμα κοινωνική πίεση. Η ερώτηση από συγγενείς και φίλους για το πότε θα τεκνοποιήσουν ακούγεται στα αυτιά τους σχεδόν βασανιστική, καθώς τους υπενθυμίζει την αδυναμία να γίνουν γονείς. Η αυτοεκτίμησή τους δέχεται πλήγμα και η αίσθηση ανεπάρκειας πρωταγωνιστεί στην καθημερινότητά τους, σαν να μην υπάρχει κανένας άλλος στόχος στη ζωή.

Η ψυχολογική επιβάρυνση υφίσταται επίσης και όταν ένα ζευγάρι καταφύγει στη λύση της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Όταν οι προσπάθειες αποτυγχάνουν, η ψυχολογία του ζευγαριού επιδεινώνεται, με τη γυναίκα να βιώνει πιο δύσκολα την κατάσταση, αφού είναι εκείνη που υποβάλλεται στη θεραπεία αναπαραγωγής.

Η κατάσταση απαιτεί δύο ανθρώπους που δρουν με σύμπνοια, είναι αποφασισμένοι (στον ίδιο βαθμό, κατά προτίμηση) και έχουν ρεαλιστικές προσδοκίες. Η ματαίωση των προσδοκιών είναι ίσως η μεγαλύτερη πληγή σε αυτές τις περιπτώσεις. Ειδικά στη διαδικασία της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, το άγχος μπορεί να αυξηθεί κατακόρυφα, αφού η προσπάθεια απαιτεί μια σειρά από θυσίες από το ζευγάρι και όταν δεν στέφεται με επιτυχία, μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα και στη μεταξύ τους σχέση.

Η επίδραση στη σεξουαλική ζωή του ζεύγους

Ένα ζευγάρι αντιμέτωπο με την υπογονιμότητα, εμφανίζει συμπτώματα όπως άγχος, ανησυχία, νευρικότητα, θυμό, κυκλοθυμία, ένταση, εσωστρέφεια, ενοχικότητα, κατάθλιψη. Όλα αυτά επηρεάζουν τις διαπροσωπικές τους σχέσεις, αλλά και τη σεξουαλική τους ζωή, η οποία συχνά παίρνει στα μάτια του ζεύγους τη μορφή μιας επαναλαμβανόμενης, διεκπεραιωτικής διαδικασίας που χάνει τον αυθορμητισμό και έχει ως μόνο σκοπό την αναπαραγωγή. Μπορεί ένα ζευγάρι ακόμα και να στερηθεί συνειδητά την ερωτική απόλαυση, θεωρώντας πως είναι κάτι που δεν αξίζει, αφού οι συνευρέσεις του δεν οδηγούν στο επιθυμητό αποτέλεσμα. 

Διαχείριση της κατάστασης

Είναι γεγονός ότι η διατήρηση της ψυχραιμίας του ζευγαριού είναι μία πρόκληση σε περιπτώσεις υπογονιμότητας. Η έντονη επιθυμία για τεκνοποίηση θολώνει ενίοτε τις σκέψεις και συχνά είναι απαραίτητη η συμβολή κάποιου ειδικού για να βγει το ζευγάρι από το τέλμα.

Ένας ειδικός σύμβουλος μπορεί να βοηθήσει το ζευγάρι να ανοιχτεί, να μοιραστεί τις ανησυχίες του και να κατανοήσει ότι πρόκειται για ένα ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί με κοινή γραμμή πλεύσης. Ο άντρας και η γυναίκα έρχονται αντιμέτωποι με τον εαυτό τους σε μια προσπάθεια να καταλάβουν πως δεν πρόκειται για μια κατάσταση της οποίας αναζητούμε τον υπαίτιο, ότι οι ενοχές δεν βοηθούν πρακτικά σε τίποτα, αλλά χρειάζεται να δουν με καθαρό μυαλό τις επιλογές τους.

Με την κατάλληλη συμβουλευτική, το ζευγάρι μπορεί να καταφέρει να ανακτήσει τον έλεγχο της ψυχολογίας του, ενός παράγοντα που επηρεάζει και οργανικά, ειδικά τη γυναίκα. Σχετικές μελέτες αναφέρουν ότι η ψυχολογική υποστήριξη μπορεί να μειώσει σημαντικά τα δυσάρεστα ψυχικά συμπτώματα και να αυξήσει τα ποσοστά επιτυχίας της εκάστοτε θεραπείας.

Ένα σημείο-κλειδί είναι το να μην αποτελεί η προσπάθεια τεκνοποίησης επίκεντρο όλης της ζωής του ζεύγους και να μην παραμελούνται κοινές δραστηριότητες ανεξάρτητες από το θέμα αυτό.

Η 15η Ιουνίου έχει οριστεί ως Παγκόσμια Ημέρα Γονιμότητας. Η ενημέρωση και ευαισθητοποίησή μας ως προς τις δυσκολίες γονιμότητας, πέρα από τις καθαρά σωματικές προκλήσεις, είναι εξίσου μεγάλης σημασίας.