Balance today

Εξελισσόμενοι ή επαναπαυόμενοι ?

By Alessandra Bratti
Listen to this article

Εξελισσόμενοι ή επαναπαυόμενοι;

Γράφει η Ανθή Ψωμιάδου

Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας, Behavioral Counselor, Life Coach

Προ ημερών θυμήθηκα μία συνέντευξη που είχα παρακολουθήσει παλαιότερα. Στη διάρκειά της, οι δύο συνεντευξιαζόμενες (φρέσκες απόφοιτοι Πανεπιστημιακού τμήματος Ψυχολογίας), ρωτήθηκαν αν έχουν κάνει ψυχοθεραπεία(ως πελάτες). Η αντίδρασή τους κατέστησε αμέσως σαφή και τη θέση τους για το τι σημαίνει ψυχολόγος· κάποιος που έχει φτάσει στο αποκορύφωμα της εξέλιξής του. Ταράχτηκαν και απάντησαν «Όχι βέβαια. Εμείς δεν χρειαζόμαστε!», με τη γλώσσα του σώματος να μαρτυρά ότι θα αποτελούσε κάτι προσβλητικό για εκείνες το να έχουν καθίσει στην καρέκλα του «θεραπευόμενου»/συμβουλευόμενου. Ένας ψυχολόγος λοιπόν προφανώς –σύμφωνα με τις συγκεκριμένες εκπροσώπους του χώρου που δεν εκφράζουν φυσικά τον κλάδο στο σύνολό του-, έχει κάνει όλες τις «βελτιώσεις» του ως προσωπικότητα με μόνο μέσο τις σπουδές του.

Παραμερίζοντας για λίγο την επαγγελματική ιδιότητα που θα αποκτούσαν αργότερα οι συγκεκριμένες κοπέλες, κάνω ένα ταξίδι στον χρόνο και φέρνω πρόχειρα στη μνήμη μου ανακαλύψεις, εφευρέσεις, προϊόντα και άλλα χρήσιμα για την κοινωνία πράγματα που προφανώς ήρθαν στη ζωή των ανθρώπων επειδή κάποιοι δεν ησύχαζαν με αυτά που ήδη γνώριζαν· ζούσαν με εκείνη την ωραία εσωτερική ανησυχία, περιέργεια, τάση για μάθηση και καινοτομία.

Ξέρουμε όλοι πως στον κόσμο υπάρχει πια μια ροή πληροφόρησης και εξελίξεων τέτοια που διαρκώς εισάγονται σε όλους σχεδόν τους κλάδους νέες παράμετροι, τεχνικές, νοοτροπίες που τους εμπλουτίζουν και τους διευρύνουν από άποψη υλικού και μεθοδολογίας. Με αυτό τον τρόπο, αυξάνουν την αποτελεσματικότητά τους, προσφέρουν καλύτερα τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες τους και γενικώς, μετασχηματίζονται και αναπτύσσονται. Σαφέστατα κάποια από όσα εμφανίζονται στη ζωή μας, δεν αποτελούν βοήθεια για βήματα προς τα εμπρός αλλά μέσα δημιουργίας συνηθειών και αναγκών που ενίοτε μας πάνε πίσω. Ωστόσο, εκτός από αυτά, έχουμε και προσθήκες που οδηγούν σε πρόοδο.

Αν υποθέσουμε ότι κάποτε όλοι οι ερευνητές του κλάδου της ιατρικής, θα έλεγαν πως σταματούν την έρευνα γιατί ήδη είναι αρκετά αυτά που θεραπεύονται, τότε θα ήμασταν ακόμα στο στάδιο του να πεθαίνουμε λόγω ενός απλού κρυολογήματος. Ομοίως, στασιμότητα και καταστροφή θα έφερνε η διακοπή της εξέλιξης σε όλους τους κλάδους. Επεκτείνοντας το σκεπτικό και έξω από τον επαγγελματικό τομέα της ζωής μας, αν ξυπνούσαμε μια μέρα όλοι και ισχυριζόμασταν ότι η πορεία εξέλιξής μας ως προσωπικοτήτων και υπάρξεων έχει ολοκληρωθεί και τα γνωρίζουμε πια όλα, αντιλαμβάνεστε πού θα βάδιζαν οι ανθρώπινες σχέσεις και οι κοινωνίες.

Επανερχόμενη στην εισαγωγή μου λοιπόν, διερωτώμαι. Θα συνέχιζε κάποιος να είναι συνοδοιπόρος με έναν επαγγελματία του κλάδου της ψυχικής υγείας (Ψυχολόγο, ψυχαναλυτή, σύμβουλο, life coach), αν αντιλαμβανόταν ότι ο άνθρωπος αυτός πιστεύει πως έχει φτάσει στο απόγειο της εξέλιξής του είτε σε ατομικό/προσωπικό επίπεδο είτε σε επαγγελματικό; Το να έχει κάποιος έναν καλό βαθμό αυτοεκτίμησης και αυτοπεποίθησης, το να πιστεύει ότι είναι ικανός να σταθεί επάξια και αποτελεσματικά στη θέση του Συμβούλου/ Ψυχολόγου κ.λπ, είναι κάτι άλλο. Φυσικά και είναι απαραίτητα αυτά. Αυτά όμως, πώς γεννώνται; Από τη θεωρητική κατάρτιση μόνο; Όχι φυσικά.

Η φοίτηση σε μια Σχολή, το διάβασμα κ.λπ δεν είναι γνώση. Είναι γνωστοποίηση και εισαγωγή πληροφοριών. Η Γνώση προκύπτει όταν υπάρχει και βιωματική εμπειρία που συνοδεύει το θεωρητικό υλικό που έχουμε λάβει. Αυτά φυσικά επεκτείνουν τις ικανότητες όταν συνδυαστούν με την προσεκτική παρατήρηση (και αυτοπαρατήρηση), την έρευνα, τη μελέτη κ.λπ. Δεν γίνεται όμως να αφήσουμε στην άκρη την πράξη και να πιστεύουμε ότι είμαστε γνώστες μόνο λόγω εισαγωγής μιας θεωρητικής πληροφόρησης στον νου μας.

Ειδικά για τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας λοιπόν, είναι κατ’ εμέ, όχι απλώς χρήσιμο αλλά απαραίτητο, να έχουν καθίσει στην καρέκλα του «θεραπευόμενου», να έχουν αντιμετωπίσει τον εαυτό τους με ευθύτητα και ειλικρίνεια, να έχουν εργαστεί πάνω σε πεποιθήσεις τους, αυτόματες αντιδράσεις τους, συμπλέγματα και να θεωρούν πως αυτή η προσωπική τους πορεία διεύρυνσης της συνειδητότητας και αυτο-βελτίωσης, συνδυαζόμενη με όλα τα άλλα, θα είναι τα βασικά όπλα στη φαρέτρα τους όταν ασκούν το επάγγελμά τους. Χρειάζονται λοιπόν προσωπικές εσωτερικές διεργασίες που μπορεί να έχουν γίνει πριν τις σπουδές, να γίνονται κατά τη διάρκεια, να συνεχίζονται με κάποιον τρόπο.

Πώς θα βλέπαμε έναν επαγγελματία αυτού του χώρου αν θεωρούσε ότι έχει πράγματα να μάθει ακόμα και από την αλληλεπίδρασή του με κάθε πελάτη του; «Γηράσκει δ’ αεί πολλά διδασκόμενος/-η;» ή θεωρεί πως έφτασε ήδη σε πληρότητα ό,τι κι αν λέει ο πρόγονός μας ο Σόλωνας; Σίγουρα έχοντας τη νοοτροπία της διαρκούς αυτο-βελτίωσης, κάθε σταθμός στην εξέλιξή του θα τον κάνει καλύτερο/πιο ενσυνείδητο τόσο ως προσωπικότητα όσο και ως επαγγελματία του κλάδου της ψυχολογίας, της συμβουλευτικής, του life coaching. Με μια τέτοια λογική, ο χώρος αυτός, τον οποίο εκτιμώ και είμαι μέρος του, ενδυναμώνεται και υποστηρίζει έμπρακτα τις ανάγκες της κοινωνίας. Κάθε μονάδα εργάζεται για τη “διεύρυνσή” της και έτσι, εξελίσσεται ταυτόχρονα η ομάδα.

Μπορεί στην Ελλάδα να μην υπάρχει νομική δέσμευση ως προς αυτό που λέγεται «εποπτεία» (συναντήσεις αναστοχασμού ενός επαγγελματία ψυχικής υγείας με κάποιον πιο έμπειρο και συχνά πιο ευρέως καταρτισμένο συνάδελφό του), ωστόσο αποτελεί μέρος του κώδικα δεοντολογίας των περισσοτέρων υπο-κλάδων του χώρου. Θεωρείται ηθικό καθήκον και στοιχείο που συμβάλλει στη μόνιμη βελτίωση παροχής των συγκεκριμένων υπηρεσιών στο κοινό.

Ας επιλέξει λοιπόν καθένας, όχι μόνο σε επαγγελματικό επίπεδο αλλά ως προς την ατομική του πρόοδο συνολικά, σε ποιον δρόμο θέλει να βαδίσει ως μονάδα· εκείνον της πεποίθησης ότι δεν υπάρχει πιο ψηλά και πιο πέρα να πάμε ή εκείνον που ακολουθούν όσοι δεν επαναπαύονται στη βολική πολυθρόνα της ήδη αποκτηθείσας γνώσης; Ανάλογα με τη συνέχεια της διαδρομής της κοινωνίας, θα διαπιστώσουμε τι διάλεξε η πλειοψηφία, καθώς το ατομικό και το συλλογικό είναι άμεσα και αιωνίως συνδεδεμένα.